Camera's voor de onzichtbaren

première | zondag 5 oktober 2008 | de Balie - grote zaal | aanvang: 21:30uur

Dit programma wordt vooraf gegaan door een optreden van alt-violiste Esther Apituley met een stuk van John Cage.

Nederland - 0:57 min. - 2008

Karin Kuiper, weduwe van de Nederlandse schrijver Karel Glastra van Loon, vertrok naar het grensgebied tussen Thailand en Birma, waar zij een wens van Karel in vervulling liet gaan. Een bewogen reis die internationaal de aandacht vestigt op de ‘vergeten vluchtelingen' van Birma.
Karel Glastra van Loon, één van Nederlands meest gevierde schrijvers, stierf 1 juli 2005 op tragische wijze aan de gevolgen van een hersentumor. Hij was 42 jaar oud en liet zijn vrouw Karin Kuiper en hun drie jonge kinderen achter.
Twee en een half jaar vóór Karels dood bracht het jonge gezin drie maanden door in het kleine dorpje Mae Sot, in het grensgebied ten westen van Thailand. Karel deed hier onderzoek voor zijn laatste boek ‘de Onzichtbaren'. Een schrijnend verhaal dat de lezer confronteert met het grote leed veroorzaakt door één van de meest brute en repressieve regimes ter wereld - de Birmese militaire dictatuur.

Het was het eerste boek dat uitkwam in het kader van een project van de Nederlandse Stichting Vluchteling. Zij vroeg een aantal Nederlandse schrijvers zich te verdiepen in groepen vluchtelingen die internationaal weinig aandacht kregen. Karel heeft dit boek nog vóór zijn dood voltooid; echter zijn plannen om de Birmese bevolking te helpen kon hij niet meer realiseren. Het idee was de vluchtelingen en ontheemden te voorzien van digitale camera's, zodat ze hun eigen verhaal konden vertellen - de ‘onzichtbaren' zichtbaar te maken.
In maart 2008 keert Karin vastbesloten terug naar Mae Sot om Karels plannen alsnog te realiseren. Zij volgt hetzelfde pad dat hij jaren eerder aflegde voor de research van zijn boek ‘De Onzichtbaren'. Karin ontmoet onder andere Dr. Cynthia Maung, oprichtster van de befaamde Mae Tao Clinic. Deze kliniek biedt medische zorg aan meer dan 100.000 patiënten per jaar. De film smelt emotionele scenes, Karels radiocommentaar uit 2003 en verschillende passages uit zijn boek samen, tot een helder beeld van de complexe problematiek in Birma.

Terwijl het Birmese regime het land zowel politiek als economisch steeds dieper in de problemen brengt, hangt het lot van het Birmese volk aan een zijden draadje. Protesten geven blijk van verlangen naar verandering, maar demonstraties werden hard uiteen geslagen. Dankzij camera's, mobiele telefoons en internet heeft de voortdurende benarde toestand van het Birmezen nu eindelijk internationaal aandacht gekregen.
De Birmese generaals hebben met veel moeite de grenzen van hun land voor de priemende ogen van de internationale gemeenschap gesloten. De grote uitdaging is nu om het volk van de juiste middelen te voorzien om de wens van Karel in vervulling te laten gaan en de ‘onzichtbaren' zichtbaar te maken.

regie: Mark Verkerk - scenario: Mark Verkerk & Karin Kuiper - producent: Ton Okkerse - uitvoerend producent: Pim van Collem - locatie producer: Ken Streutker - eindredactie: Babeth M. VanLoo - productie coördinator BOS: Marc Thelosen - camera: Sarit Charoenyuenyaw - geluidsnabewerking: Ward Henselmanns - muziek: Esther Apituley - montage: Helen Delachaux - voor Stichting Vluchteling (Tineke Ceelen, Wim Brouwer & Herman Volker) - met dank aan: Assistance Association for Political Prisoners, Back Pack Health Worker Team, Burma Issues, Birma Centrum Nederland, Mae Tao Clinic, Lah Doh, Pietje Ververst, Haasje van der Mandele, NCRV en vele anderen die voor hun veiligheid niet genoemd kunnen worden. © 2008 EMS FILMS / BOS